อนาคตของอำนาจ: เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยนเกมการเมือง
ประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาไม่ว่ายุคสมัยไหน ล้วนแสดงให้เห็นว่า อำนาจทางการเมือง จำเป็นต้องพึ่งพาผู้คนจำนวนมากเสมอ
ไม่ว่าจะเป็นอาณาจักรโบราณ หรือรัฐสมัยใหม่ การบริหารจัดการสั่งการให้งานสำเร็จลุล่วง ต้องอาศัยเครือข่ายของมนุษย์ ทั้งทหาร เจ้าหน้าที่รัฐ ตำรวจ หรือแม้แต่คนเก็บภาษี
ทุกกลไกเหล่านี้คือส่วนสำคัญที่ทำให้คำสั่งของผู้มีอำนาจกลายเป็นความจริงขึ้นมาได้ นี่คือ ข้อจำกัดของการพึ่งพามนุษย์ ที่ผูกมัดอำนาจไว้เสมอมา
ข้อจำกัดที่คอยค้ำจุน
ย้อนกลับไปในอดีต การที่ผู้ปกครองจะดำรงอำนาจอยู่ได้ ต้องมั่นใจว่าได้รับความร่วมมือจากประชาชนในวงกว้าง และจากคนในระบบของตัวเอง
หากผู้คนหยุดให้ความร่วมมือ ประท้วง หรือแม้แต่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งอย่างจริงจัง ก็อาจสั่นคลอนเสถียรภาพของอำนาจได้
ดังนั้น การตัดสินใจหรือนโยบายต่างๆ มักจะต้องพิจารณาถึงความเต็มใจของผู้คน ไม่ให้เกินขีดจำกัดที่สังคมจะยอมรับได้ เพื่อให้กลไกการทำงานยังคงเดินหน้าต่อไปได้
นี่คือสิ่งที่เรียกว่า ข้อจำกัดจากการร่วมมือ ซึ่งเป็นเหมือนเบรกสำคัญที่คอยถ่วงดุลอำนาจไม่ให้ก้าวล่วงไปถึงจุดที่สร้างความไม่พอใจอย่างรุนแรงแก่สังคมส่วนใหญ่
เมื่อระบบอัตโนมัติเข้ามาเปลี่ยนสมการ
แต่โลกกำลังเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วด้วย เทคโนโลยีระบบอัตโนมัติ หรือ Automation
ลองจินตนาการว่า หากงานต่างๆ ที่เคยต้องอาศัยคนจำนวนมาก เช่น การเฝ้าระวัง การบังคับใช้กฎหมาย การจัดการทรัพยากร หรือแม้แต่การขนส่ง สามารถทำได้โดยระบบอัตโนมัติ หุ่นยนต์ หรือ AI
ความจำเป็นในการพึ่งพา ความร่วมมือของมนุษย์ ก็จะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
สิ่งนี้อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพื้นฐานของ พลวัตอำนาจทางการเมือง อย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน
อนาคตของอำนาจที่อาจไร้ข้อจำกัด?
เมื่อระบบอัตโนมัติเข้ามามีบทบาทมากขึ้น รัฐบาลหรือผู้มีอำนาจอาจไม่จำเป็นต้องกังวลเรื่อง ความจงรักภักดี หรือ การปฏิบัติตามคำสั่ง จากผู้คนมากเท่าเดิมอีกต่อไป
ระบบอัตโนมัติสามารถทำงานได้อย่างต่อเนื่อง มีประสิทธิภาพสูง และปราศจากความเหนื่อยล้า ความผิดพลาด หรือแม้แต่ข้อจำกัดทางจริยธรรมแบบมนุษย์
หากต้นทุนในการบังคับใช้นโยบายที่อาจไม่เป็นที่นิยมลดลงอย่างมาก เนื่องจากไม่ต้องพึ่งพากำลังคนอีกต่อไป ผู้มีอำนาจก็อาจจะถูกถอดถอนจากข้อจำกัดที่เคยผูกมัดพวกเขาไว้
นี่อาจหมายถึงศักยภาพในการควบคุมที่เข้มข้นขึ้น และการลดทอนความสำคัญของ เสียงสาธารณะ ในการกำหนดทิศทางนโยบาย
อย่างไรก็ตาม แม้ระบบจะอัตโนมัติแค่ไหน ก็ยังคงต้องมีมนุษย์อยู่เบื้องหลังเสมอ ไม่ว่าจะเป็นโปรแกรมเมอร์ ผู้บำรุงรักษา หรือผู้ที่ตัดสินใจขั้นสุดท้าย แต่ขนาดของจำนวนคนเหล่านั้นอาจจะน้อยลงจนไม่สามารถสร้างแรงกดดันได้เหมือนเดิม
การทำความเข้าใจผลกระทบจากการเข้ามาของ Automation ต่อ อำนาจทางการเมือง จึงเป็นสิ่งสำคัญที่เราควรตระหนักถึง เพื่อเตรียมรับมือกับภูมิทัศน์ทางสังคมและอำนาจที่จะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป