
ความปลอดภัยไซเบอร์เริ่มต้นที่มนุษย์: บทเรียนจากการใช้ AI แบบผิดๆ
โลกดิจิทัลทุกวันนี้เต็มไปด้วยภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ซับซ้อน แต่รู้หรือไม่ว่าความผิดพลาดด้านความปลอดภัยร้ายแรงที่สุดหลายครั้งกลับไม่ได้เริ่มจากแฮกเกอร์ฝีมือดีที่เจาะระบบจากภายนอกเลย
บ่อยครั้งจุดอ่อนที่อันตรายที่สุดคือการตัดสินใจที่ผิดพลาด หรือการใช้เครื่องมือผิดวิธีจากคนในองค์กรเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคของปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI
ความผิดพลาดร้ายแรงมักเริ่มจากที่คาดไม่ถึง
ในช่วงไม่กี่ปีมานี้ AI แชทบอท อย่าง ChatGPT กลายเป็นเครื่องมือทรงพลังที่เข้ามาเปลี่ยนวิธีการทำงานของเราหลายอย่าง มันช่วยสรุปข้อมูล สร้างไอเดีย หรือแม้แต่เขียนโค้ดได้อย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
แต่เหรียญย่อมมีสองด้าน เครื่องมือที่ทรงพลังก็ย่อมมาพร้อมกับความเสี่ยง หากใช้งานอย่างไม่เข้าใจหรือไม่ระมัดระวังพอ
เรื่องที่น่าตกใจคือ แม้แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยระดับสูงก็ยังเคยพลาดพลั้งใช้ AI ในลักษณะที่สุ่มเสี่ยง
มีเหตุการณ์หนึ่งที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของหน่วยงานด้านความมั่นคงไซเบอร์กลับใช้ AI แชทบอทเหมือนเป็น “สมุดทดเลข” ส่วนตัว โดยป้อนข้อมูลที่ละเอียดอ่อนและเป็นความลับเข้าไปเพื่อขอให้ AI ช่วยสรุปหรือวิเคราะห์
เมื่อ AI กลายเป็นสมุดทดเลขส่วนตัวที่อันตราย
การกระทำเช่นนี้ถือเป็นความผิดพลาดมหันต์ เพราะเป็นการเปิดประตูให้ข้อมูลสำคัญรั่วไหลได้อย่างไม่ตั้งใจ
โดยปกติแล้ว เมื่อคุณป้อนข้อมูลเข้าไปใน Large Language Model (LLM) เหล่านี้ ข้อมูลนั้นไม่ได้หายไปไหน หลายครั้งมันจะถูกนำไปใช้เพื่อปรับปรุงโมเดลให้ฉลาดขึ้น หรืออาจถูกเก็บรักษาไว้โดยผู้ให้บริการชั่วคราวหรือถาวร
ลองนึกภาพว่าคุณป้อนข้อมูลธุรกิจที่เป็นความลับสุดยอด หรือแม้แต่ข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหวสูงเข้าไปในระบบที่ไม่มีการป้องกันความลับที่เพียงพอ ข้อมูลเหล่านั้นอาจถูกเก็บ ซึมซับ และอาจถูกดึงออกมาใช้โดยผู้อื่นในภายหลัง ไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ตั้งใจก็ตาม
ทำไมการใช้ AI แบบผิดๆ ถึงอันตรายกว่าที่คิด
นอกจากความเสี่ยงด้านการรั่วไหลของข้อมูลแล้ว การพึ่งพา AI มากเกินไปยังมีอันตรายอื่นๆ อีกมาก
AI แชทบอท ยังคงมีข้อจำกัดในการให้ข้อมูลที่ถูกต้อง 100% มันสามารถ “หลอน” หรือสร้างข้อมูลที่ดูน่าเชื่อถือแต่ผิดพลาดได้ง่ายๆ การนำข้อมูลที่ไม่ถูกต้องเหล่านั้นไปใช้ในการตัดสินใจสำคัญ อาจนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เลวร้ายอย่างไม่คาดคิด
การใช้ AI โดยปราศจากความเข้าใจที่ถ่องแท้ ทำให้เกิดความรู้สึกมั่นคงปลอมๆ ลดการตรวจสอบและ ตั้งคำถาม ด้วยตนเอง ซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญที่มนุษย์ควรมีอยู่เสมอ โดยเฉพาะในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและข้อมูลสำคัญ
ใช้ AI อย่างไรให้ปลอดภัยและเกิดประโยชน์สูงสุด
เพื่อใช้ AI แชทบอท ให้เกิดประโยชน์สูงสุดและปลอดภัย ควรปฏิบัติตามหลักการง่ายๆ เหล่านี้
ประการแรก ให้คิดว่าข้อมูลทุกอย่างที่คุณป้อนเข้าไปใน AI เป็นข้อมูลสาธารณะที่ใครๆ ก็สามารถเห็นได้ อย่าป้อนข้อมูลที่เป็น ความลับ ข้อมูลส่วนบุคคล หรือข้อมูลสำคัญขององค์กรเข้าไปเด็ดขาด
ประการที่สอง อย่าเชื่อทุกอย่างที่ AI สร้างขึ้นมา จงตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลและข้อเท็จจริงเสมอ ใช้ AI เป็นเครื่องมือช่วยคิดและสร้างสรรค์ ไม่ใช่แหล่งข้อมูลอ้างอิงสุดท้าย
ประการที่สาม องค์กรควรมี นโยบาย และ แนวปฏิบัติ ที่ชัดเจนเกี่ยวกับการใช้ AI เพื่อให้พนักงานทุกคนเข้าใจถึงขอบเขตและข้อควรระวังต่างๆ รวมถึงการให้ความรู้ด้าน ความตระหนักรู้ด้านความปลอดภัย อย่างสม่ำเสมอ
เครื่องมือ AI คือนวัตกรรมที่น่าทึ่ง แต่พลังของมันต้องมาพร้อมกับความรับผิดชอบและความเข้าใจอย่างถ่องแท้จากผู้ใช้งาน การใช้เทคโนโลยีอย่างมีสติและรอบคอบคือหัวใจสำคัญในการปกป้องข้อมูลและสร้างความมั่นคงปลอดภัยในโลกยุคใหม่