บุคลากรทางการแพทย์กำลังใช้ AI กับข้อมูลผู้ป่วยอยู่หรือไม่: สิ่งที่ทุกองค์กรต้องรู้
ในโลกที่เทคโนโลยีก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของเรามากขึ้นเรื่อย ๆ โดยที่เราอาจไม่ทันสังเกต และในวงการสาธารณสุขเอง ก็มีการคาดการณ์กันว่า AI จะเข้ามาช่วยยกระดับการทำงานได้อย่างมหาศาล
แต่รู้หรือไม่ว่า ในหลาย ๆ องค์กรดูแลสุขภาพ บุคลากรทางการแพทย์ของคุณอาจกำลังใช้ AI กับ ข้อมูลผู้ป่วย โดยที่ตัวพวกเขาเองก็ไม่ได้ตั้งใจจะทำผิดกฎ หรือรู้ตัวถึงความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น
ความจริงที่มองข้าม
บุคลากรหลายคนมักจะมองหาเครื่องมือที่จะช่วยให้การทำงานง่ายขึ้น รวดเร็วขึ้น
เมื่อต้องจัดการกับข้อมูลจำนวนมาก เช่น สรุปประวัติผู้ป่วย หรือเขียนอีเมลสำคัญ การใช้เครื่องมือ AI ทั่วไปอย่าง ChatGPT หรือ Gemini ดูเหมือนจะเป็นทางออกที่ง่ายและมีประสิทธิภาพ
ความตั้งใจคือการเพิ่ม ประสิทธิภาพ ในการทำงาน ลดภาระงาน และมีเวลาดูแลผู้ป่วยมากขึ้น นี่คือเจตนาที่ดี แต่ผลลัพธ์ที่ตามมาอาจไม่เป็นอย่างที่คิด
ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่จาก AI ที่ไม่ปลอดภัย
การนำข้อมูลสำคัญ โดยเฉพาะ ข้อมูลสุขภาพของผู้ป่วย เข้าไปในแพลตฟอร์ม AI สาธารณะ สร้างความเสี่ยงร้ายแรงหลายประการ
ประการแรกคือเรื่องของ ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล เมื่อข้อมูลถูกป้อนเข้าไปในโมเดล AI สาธารณะ ข้อมูลเหล่านั้นอาจถูกนำไปใช้ในการฝึกฝนโมเดล หรือถูกจัดเก็บไว้โดยผู้ให้บริการโดยที่เราไม่สามารถควบคุมได้
นั่นหมายความว่า ข้อมูลผู้ป่วยที่เป็นความลับ อาจหลุดออกไปสู่สาธารณะ หรือเข้าถึงได้โดยบุคคลที่ไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งขัดต่อกฎหมายและข้อบังคับด้านความเป็นส่วนตัว เช่น HIPAA ในต่างประเทศ หรือกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทย
นอกจากนี้ ยังมีความเสี่ยงเรื่อง ความถูกต้องของข้อมูล โมเดล AI โดยเฉพาะ Generative AI ยังคงมีข้อจำกัด
AI สามารถ สร้างข้อมูลที่ผิดพลาด (hallucination) ได้ หากข้อมูลที่ AI สร้างขึ้นถูกนำไปใช้ในการตัดสินใจทางการแพทย์ อาจส่งผลเสียร้ายแรงต่อการดูแลรักษาผู้ป่วย
องค์กรอาจไม่มี การควบคุมหรือตรวจสอบ ว่าข้อมูลใดถูกนำไปใช้กับ AI และใครกำลังเข้าถึงข้อมูลเหล่านั้น
สิ่งนี้ทำให้ยากต่อการรับผิดชอบและการปฏิบัติตามมาตรฐานความปลอดภัย
สร้างสะพานเชื่อมสู่การใช้ AI อย่างปลอดภัย
แทนที่จะห้ามการใช้ AI อย่างสิ้นเชิง องค์กรควรหาทางรับมือและจัดการกับความท้าทายเหล่านี้อย่างชาญฉลาด
สิ่งสำคัญอันดับแรกคือ การให้ความรู้และฝึกอบรม แก่บุคลากร ให้พวกเขาเข้าใจถึงประโยชน์ของ AI รวมถึงความเสี่ยงที่มาพร้อมกับการใช้งานที่ไม่เหมาะสม
การพัฒนา นโยบายที่ชัดเจน เกี่ยวกับการใช้ AI ในการทำงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับการใช้ ข้อมูลผู้ป่วย เป็นสิ่งจำเป็น
นโยบายเหล่านี้ควรกำหนดสิ่งที่ทำได้และทำไม่ได้ รวมถึงช่องทางที่เหมาะสมในการใช้เครื่องมือ AI ที่ปลอดภัยและได้รับการอนุมัติ
องค์กรควรพิจารณาจัดหา เครื่องมือ AI ที่ปลอดภัยและเป็นส่วนตัว สำหรับบุคลากร
อาจเป็นการใช้ Large Language Model (LLM) แบบส่วนตัว หรือโซลูชัน AI ที่ออกแบบมาเพื่อปกป้อง ข้อมูลที่เป็นความลับ โดยเฉพาะ
สุดท้าย การมีการตรวจสอบและการติดตาม เพื่อให้มั่นใจว่าการใช้งาน AI เป็นไปตามนโยบายและมาตรฐานความปลอดภัย
การเรียนรู้ที่จะผนวก AI เข้ามาในการทำงานอย่างถูกวิธี จะช่วยให้บุคลากรทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด พร้อมกับปกป้องข้อมูลผู้ป่วยได้อย่างแข็งแกร่ง