เปิดรอยร้าวในโลกอัจฉริยะ: ทำไม IoT และ IIoT จึงต้องระวังภัยไซเบอร์เป็นพิเศษ
ทุกวันนี้อุปกรณ์อัจฉริยะต่าง ๆ กำลังเข้ามาเปลี่ยนวิถีชีวิตและขับเคลื่อนภาคอุตสาหกรรมไปสู่ยุคใหม่ ไม่ว่าจะเป็น Internet of Things (IoT) ที่เห็นได้ชัดในบ้านอัจฉริยะ เมืองอัจฉริยะ ไปจนถึงอุปกรณ์สวมใส่ส่วนบุคคล หรือ Industrial Internet of Things (IIoT) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญในการทำงานของโรงงานอัจฉริยะ ระบบสาธารณูปโภค และโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญ
อุปกรณ์เหล่านี้เชื่อมโยงกันอย่างมหาศาล
เก็บข้อมูลจำนวนมาก และทำงานอัตโนมัติ
แต่ท่ามกลางความสะดวกสบายและประสิทธิภาพที่เพิ่มขึ้น
ก็มีภัยคุกคามด้าน ความปลอดภัยไซเบอร์ ที่ซ่อนอยู่และรอวันปะทุ
โลกอัจฉริยะที่มาพร้อมช่องโหว่
อุปกรณ์ IoT และ IIoT จำนวนมากถูกออกแบบมาโดยไม่ได้เน้นเรื่องความปลอดภัยเป็นอันดับแรก
ทำให้เกิด ช่องโหว่ ที่ผู้ไม่หวังดีสามารถใช้ประโยชน์ได้ง่าย ๆ
สิ่งเหล่านี้รวมถึงการใช้ รหัสผ่านเริ่มต้น ที่คาดเดาง่ายหรือไม่เคยถูกเปลี่ยน
ขาดการ เข้ารหัสข้อมูล ที่เหมาะสมทั้งตอนส่งผ่านเครือข่ายและตอนที่เก็บอยู่ภายในอุปกรณ์
นอกจากนี้ ซอฟต์แวร์หรือเฟิร์มแวร์ที่ล้าสมัยไม่ได้รับการ อัปเดต ก็เป็นประตูสู่การโจมตีเช่นกัน
ปัญหาไม่ได้หยุดแค่ที่ตัวอุปกรณ์ แต่ยังรวมถึงกระบวนการผลิต
ห่วงโซ่อุปทาน ที่ไม่มีการตรวจสอบความปลอดภัยอย่างรอบคอบ
อาจนำไปสู่การฝังมัลแวร์หรือช่องโหว่ตั้งแต่โรงงาน
รวมถึงการเข้าถึงตัวเครื่องโดยตรง หรือ Physical Tampering ก็สามารถนำไปสู่การโจรกรรมข้อมูลหรือควบคุมอุปกรณ์ได้ง่าย ๆ
ความท้าทายเฉพาะตัวของความปลอดภัยไซเบอร์ในยุค IoT
การรักษาความปลอดภัยให้กับระบบ IoT และ IIoT นั้นซับซ้อนกว่าที่คิด
ประการแรกคือ ความหลากหลายและขนาดที่ใหญ่โตมหาศาล
มีอุปกรณ์นับพันล้านชิ้นจากผู้ผลิตหลายราย แต่ละชิ้นมีระบบปฏิบัติการและคุณสมบัติแตกต่างกัน ทำให้การจัดการเป็นเรื่องยาก
อุปกรณ์หลายตัวมี ข้อจำกัดด้านทรัพยากร ทั้งหน่วยประมวลผล หน่วยความจำ และพลังงาน ทำให้ไม่สามารถใส่ฟังก์ชันความปลอดภัยที่ซับซ้อนลงไปได้
อีกทั้งยังขาด มาตรฐานความปลอดภัยที่เป็นสากล
ทำให้ผู้ผลิตแต่ละรายมีแนวทางของตัวเอง
อุปกรณ์บางชิ้นมี วงจรชีวิตยาวนาน เป็นสิบปี ทำให้ความปลอดภัยที่เคยดีในอดีต อาจล้าสมัยและอ่อนแอลงในปัจจุบัน
ระบบเหล่านี้มักจะ เชื่อมโยงกันอย่างซับซ้อน
การโจมตีเพียงจุดเดียวอาจส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง
สร้างความเสียหายร้ายแรงต่อ โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ
ผลกระทบที่มองข้ามไม่ได้
เมื่อระบบ IoT และ IIoT ถูกโจมตี ผลกระทบที่ตามมานั้นน่ากังวลอย่างยิ่ง
อาจเกิดการ รั่วไหลของข้อมูล ทั้งข้อมูลส่วนบุคคลที่ละเอียดอ่อน หรือข้อมูลทางธุรกิจที่เป็นความลับ
ทำให้เกิดความเสียหายทั้งชื่อเสียงและการเงิน
หากเป็นระบบ IIoT ในภาคอุตสาหกรรม
การถูกโจมตีอาจนำไปสู่ การหยุดชะงักการดำเนินงาน
โรงงานหยุดเดินเครื่อง
หรือระบบสาธารณูปโภคหยุดทำงาน
ในบางกรณี ความผิดพลาดจากระบบที่ถูกควบคุมยังอาจนำไปสู่ อันตรายทางกายภาพ ต่อชีวิตและทรัพย์สินได้อีกด้วย
สร้างเกราะป้องกันให้โลกอัจฉริยะ
เพื่อรับมือกับภัยคุกคามเหล่านี้ การสร้าง เกราะป้องกัน ที่แข็งแกร่งเป็นสิ่งจำเป็น
เริ่มต้นที่การออกแบบอุปกรณ์ให้มีความ ปลอดภัยตั้งแต่ต้น (Security by Design)
ควรกำหนดให้มี การยืนยันตัวตน ที่เข้มแข็ง ใช้รหัสผ่านที่ซับซ้อน และมีการตรวจสอบสิทธิ์แบบหลายปัจจัย
ข้อมูลทุกประเภทควรได้รับการ เข้ารหัส ทั้งระหว่างส่งและจัดเก็บ
การ อัปเดตเฟิร์มแวร์ และซอฟต์แวร์อย่างสม่ำเสมอเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง
รวมถึงการ แบ่งส่วนเครือข่าย (Network Segmentation) เพื่อแยกอุปกรณ์ออกจากกัน
ลดความเสี่ยงหากส่วนใดส่วนหนึ่งถูกโจมตี
นอกจากนี้ การ เฝ้าระวัง และตรวจสอบความผิดปกติของระบบอย่างต่อเนื่อง
รวมถึงการเตรียมแผนรับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดฝัน ก็เป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม
ความร่วมมือระหว่างผู้ผลิต ผู้ใช้งาน และหน่วยงานกำกับดูแล
จะช่วยยกระดับมาตรฐาน ความปลอดภัยไซเบอร์ ของอุปกรณ์อัจฉริยะเหล่านี้ให้แข็งแกร่งขึ้น
เพื่อให้เราสามารถใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีได้อย่างมั่นใจและปลอดภัยในระยะยาว