เมื่อพนักงานเลือกใช้ AI ส่วนตัว แทนเครื่องมือบริษัท: เปิดโปงเศรษฐกิจ AI เงา
ในยุคที่เทคโนโลยี AI กลายเป็นส่วนสำคัญของการทำงาน หลายองค์กรพยายามลงทุนและนำเครื่องมือ AI เข้ามาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ แต่สิ่งที่ไม่คาดคิดกำลังเกิดขึ้นเบื้องหลัง พนักงานจำนวนมากกลับเลือกที่จะใช้ เครื่องมือ AI ส่วนตัว ที่หามาเอง แทนที่จะใช้ เครื่องมือ AI ขององค์กร ที่บริษัทจัดหาให้ ปรากฏการณ์นี้กำลังสร้างสิ่งที่เรียกว่า “เศรษฐกิจ AI เงา” ขึ้นมาเงียบๆ
ทำไมเครื่องมือ AI ขององค์กรถึงไม่ตอบโจทย์?
สาเหตุหลักที่พนักงานเลือกใช้ AI ส่วนตัว ไม่ใช่เพราะพวกเขาไม่อยากร่วมมือ แต่เป็นเพราะ เครื่องมือ AI ขององค์กร มักไม่ตอบโจทย์การทำงานจริง ข้อมูลจากหลายแห่งชี้ว่า โครงการ AI ของบริษัทจำนวนมากถึง 95% ไม่สามารถสร้าง ผลตอบแทนจากการลงทุน (ROI) ที่เป็นรูปธรรมได้
บ่อยครั้ง เครื่องมือ AI ขององค์กร ถูกพัฒนาขึ้นมาอย่างล่าช้า ไม่สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้งาน มีอินเทอร์เฟซที่ซับซ้อน ใช้งานยาก หรือแม้แต่เป็นเพียง “AI ล้างหน้า” ที่มีคำว่า AI แต่ไม่มีความสามารถจริง ทำให้พนักงานรู้สึกว่าเสียเวลาและไม่สามารถพึ่งพาได้จริง
เสน่ห์ของ AI ส่วนตัว: เร็ว ง่าย ตอบโจทย์
ในทางกลับกัน เครื่องมือ AI ส่วนตัว ที่มีอยู่ในตลาดทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นโมเดลภาษาขนาดใหญ่ หรือเครื่องมือช่วยสร้างสรรค์ต่างๆ กลับโดดเด่นเรื่อง ประสบการณ์ผู้ใช้ (UX) ที่ยอดเยี่ยม ใช้งานง่าย สะดวก รวดเร็ว และมักจะปรับแต่งให้เข้ากับความต้องการเฉพาะบุคคลได้ดีกว่า
ความง่ายในการเข้าถึงและ ประสิทธิภาพ ที่เห็นผลทันที ทำให้พนักงานรู้สึกว่า เครื่องมือ AI ส่วนตัว เหล่านี้ช่วย เพิ่มขีดความสามารถของพนักงาน ได้จริง และทำให้งานที่ใช้เวลานานกลายเป็นเรื่องง่ายและรวดเร็ว ไม่แปลกที่หลายคนจะแอบใช้ AI ส่วนตัว เพื่อให้งานเดินหน้าได้อย่างราบรื่น
ความกังวลที่องค์กรต้องเผชิญ: ความปลอดภัยและวัฒนธรรม
การที่พนักงานหันไปใช้ AI เงา สร้างความท้าทายอย่างมากให้กับองค์กร โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่อง ความปลอดภัยของข้อมูล และความเสี่ยงด้านการรั่วไหลของข้อมูลลับของบริษัท พนักงานอาจไม่ทันตระหนักถึงภัยคุกคามเหล่านี้เมื่อนำข้อมูลองค์กรไปใส่ใน เครื่องมือ AI สาธารณะ
นอกจากนี้ ยังสะท้อนถึงปัญหาใน วัฒนธรรมองค์กร ที่ไม่ได้ส่งเสริมให้พนักงานรู้สึกเป็นเจ้าของหรือเชื่อมั่นในเทคโนโลยีที่บริษัทนำมาใช้ แทนที่จะมองว่าเป็นเครื่องมือช่วยงาน พวกเขาอาจมอง AI เป็นภัยคุกคามต่องาน หรือเป็นเพียงภาระที่ต้องแบกรับเพิ่ม
สร้างสะพานเชื่อม: กลยุทธ์ที่องค์กรควรทำ
เพื่อแก้ไขปัญหานี้ องค์กรต้องเปลี่ยนมุมมองและหันมาให้ความสำคัญกับ การเพิ่มขีดความสามารถของพนักงาน เป็นอันดับแรก แทนที่จะโฟกัสแค่การลดต้นทุน สิ่งที่ต้องทำคือ:
- พัฒนาเครื่องมือ AI ที่ใช้งานได้จริง: ต้องเป็นเครื่องมือที่ช่วยแก้ปัญหาและเพิ่ม ประสิทธิภาพ การทำงานอย่างแท้จริง มี ประสบการณ์ผู้ใช้ (UX) ที่ดี และใช้งานง่าย
- ส่งเสริมการศึกษาและสร้างความเข้าใจ: ให้ความรู้เรื่อง ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ AI (AI literacy) แก่พนักงาน ทั้งในเรื่องประโยชน์ ความเสี่ยง และวิธีการใช้งานอย่างถูกต้อง
- สร้างวัฒนธรรมการยอมรับ: เปิดโอกาสให้พนักงานมีส่วนร่วมในการเลือกหรือทดลองใช้ เครื่องมือ AI เพื่อให้พวกเขารู้สึกเป็นเจ้าของและพร้อมที่จะปรับตัวเข้าหาเทคโนโลยี
- ให้ความสำคัญกับความปลอดภัย: ชี้แจงแนวทางปฏิบัติเรื่อง ความปลอดภัยของข้อมูล อย่างชัดเจน และจัดหาเครื่องมือที่ปลอดภัยเพื่อทดแทนการใช้ AI สาธารณะ
การทำความเข้าใจและตอบสนองความต้องการของพนักงานอย่างจริงใจ จะช่วยให้องค์กรสามารถดึง AI เงา กลับเข้ามาอยู่ในแสงสว่าง และใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีได้อย่างเต็มศักยภาพ สร้างการเติบโตและความสำเร็จร่วมกันในยุคดิจิทัลนี้