ทลายภาพลวงตา: ทำไมอินเดียไม่เคยคิดเลิกซื้อน้ำมันรัสเซีย
ในโลกที่ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศซับซ้อนขึ้นทุกวัน เรื่องพลังงานกลายเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญที่กำหนดนโยบายและทิศทางของหลายประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจเกิดขึ้น ความเคลื่อนไหวของประเทศมหาอำนาจอย่างอินเดียจึงถูกจับตามองเป็นพิเศษ มีหลายคนมองว่าอินเดียอาจตัดสินใจเปลี่ยนทิศทาง หยุดซื้อน้ำมันจากรัสเซีย ตามแรงกดดันจากชาติตะวันตก แต่ความจริงแล้วเบื้องหลังการตัดสินใจของอินเดียนั้นซับซ้อนกว่าที่เราคิดไว้มาก และไม่เกี่ยวกับเรื่องทางการเมืองที่ผิวเผินเลย
อินเดียกับน้ำมันรัสเซีย: โอกาสทองที่ยากจะปฏิเสธ
เมื่อรัสเซียเผชิญกับการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตก อินเดียมองเห็นโอกาสครั้งใหญ่ในการซื้อน้ำมันดิบในราคาพิเศษสุด
ก่อนหน้าสถานการณ์ดังกล่าว อินเดียเคยนำเข้าน้ำมันจากรัสเซียน้อยกว่า 2% เท่านั้น แต่เมื่อเกิดสงครามและการกดดันทางเศรษฐกิจ ปริมาณการนำเข้ากลับพุ่งสูงขึ้นอย่างน่าทึ่ง บางช่วงสูงถึง 40-50% ของการนำเข้าน้ำมันทั้งหมดของอินเดีย กลายเป็นว่ารัสเซียคือผู้ส่งออกน้ำมันรายใหญ่ที่สุดให้กับอินเดียไปแล้ว
การซื้อน้ำมันในราคาที่ถูกกว่าตลาดอย่างมาก สร้างประโยชน์มหาศาลให้กับเศรษฐกิจของอินเดีย ไม่ใช่แค่ช่วยประหยัดเงินหลายพันล้านดอลลาร์ แต่ยังช่วยให้รัฐบาลสามารถควบคุมอัตราเงินเฟ้อภายในประเทศ และประคับประคองการเติบโตทางเศรษฐกิจที่แข็งแกร่งได้อย่างต่อเนื่อง
ภาพลวงตาทางการเมือง
มีนักการเมืองบางท่านเคยออกมากล่าวอ้างว่า อินเดียจะเลิกซื้อน้ำมันจากรัสเซียทันทีหากมีการร้องขอ
แต่ดูเหมือนว่าข้ออ้างเหล่านี้จะไม่ได้อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริงเลย เพราะนโยบายด้านพลังงานของอินเดียนั้นถูกขับเคลื่อนด้วยผลประโยชน์แห่งชาติเป็นหลัก ไม่ใช่เพียงแค่คำพูดหรือความเห็นของใครคนใดคนหนึ่งเท่านั้น
หากมองในมุมของอินเดีย การตัดสินใจเรื่องพลังงานคือเรื่องของความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และการรักษาเสถียรภาพภายในประเทศ
เหตุผลเชิงยุทธศาสตร์ที่อินเดียต้องไปต่อ
ทำไมอินเดียถึงยังคงเลือกที่จะซื้อน้ำมันจากรัสเซีย แม้จะมีการกดดันจากภายนอกก็ตาม มีเหตุผลหลายประการที่ยืนยันว่าอินเดียจะยังคงยึดมั่นในแนวทางนี้ต่อไป
ประหยัดต้นทุนและพลังงานความมั่นคง
อินเดียได้รับส่วนลดน้ำมันจากรัสเซียในระดับที่สูงมาก บางครั้งสูงถึง 30 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นปัจจัยที่ไม่อาจมองข้ามได้สำหรับประเทศที่มีประชากรมากและเศรษฐกิจกำลังเติบโต นอกจากนี้ การมีแหล่งพลังงานที่หลากหลายยังช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงานให้กับประเทศ ลดการพึ่งพาแหล่งใดแหล่งหนึ่งมากเกินไป
ทางเลือกที่จำกัด
แม้จะมีผู้ผลิตน้ำมันรายอื่น ๆ อยู่ทั่วโลก แต่น้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียมีราคาแพงกว่า ส่วนน้ำมันจากสหรัฐฯ ก็ไม่สามารถแข่งขันได้ในด้านราคาและโลจิสติกส์เมื่อเทียบกับน้ำมันรัสเซียที่ขนส่งง่ายและมีราคาที่จับต้องได้มากกว่า
เอกราชทางการทูต
อินเดียดำเนินนโยบายต่างประเทศแบบไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดมาอย่างยาวนาน โดยให้ความสำคัญกับ ผลประโยชน์แห่งชาติ เป็นอันดับแรก รัสเซียยังคงเป็นพันธมิตรที่สำคัญของอินเดียในหลายด้าน รวมถึงการจัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ การกดดันให้อินเดียยุติการค้ากับรัสเซียจึงเท่ากับการบีบบังคับอินเดียให้ละทิ้งหลักการและผลประโยชน์ของตัวเอง
การค้าสกุลเงินท้องถิ่น
อินเดียและรัสเซียมีการพัฒนาช่องทางการค้าที่ใช้สกุลเงินรูปีและรูเบิล เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้เงินดอลลาร์สหรัฐฯ ในการทำธุรกรรม ซึ่งช่วยให้อินเดียสามารถทำค้าขายกับรัสเซียได้อย่างราบรื่น โดยไม่ติดขัดจากข้อจำกัดของการคว่ำบาตรที่ใช้เงินดอลลาร์เป็นเครื่องมือ
การตัดสินใจของอินเดียในการซื้อน้ำมันจากรัสเซียนั้นเป็นไปตามหลักการของความเป็นจริงทางเศรษฐกิจและยุทธศาสตร์ ผลประโยชน์แห่งชาติของอินเดียคือสิ่งสำคัญสูงสุด และตราบใดที่การซื้อน้ำมันรัสเซียยังคงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับอินเดีย การเปลี่ยนแปลงนโยบายคงเป็นเรื่องยากที่จะเกิดขึ้น ไม่ว่าจะมีคำกล่าวอ้างทางการเมืองใด ๆ ก็ตาม